BIDASOA (07/04/11)
Asmamena herriaren alde
Nestor Basterretxeak atzo inauguratu zuen Euskadiko Kutxan Nicolás Guerendiain Elkartea kartel errepublikanoari buruz egiten ari den erakusketa
MAITANE OLAIZOLA /
Han daude ordezkatuta garai hartako artista nagusiak. Beste batzuen artean Mauricio Amster, Bagaria, Arturo Ballester, José Renau eta José Bardasano, “komunikazio alorreko benetako artista diren kartel egileei" omen egiteko asmoarekin, izan ere “hasiera batean libre eta jendetsua zen kartelgintza, eta gero Gobernuaren kontrolpean eta mendean jarri zen. Porrotarekin, kartel eta kartel egile errepublikarrak ahanzturan, espoliazioan eta oroimen historikoaren galeran erori ziren”, adierazten dute aretoan dagoen panel handi batean erakusketa-antolatzaileek. Horregatik “zorionak eman behar zaizkie guztia bildu dutenei, hunkigarria gertatzen baita hau ikustea”, zioen Nestor Basterretxeak inauguraziokoan.
Erakusketan bildutako kartelak gerraren garapen historiko-politikoaren isla dira, eta hainbat gairen ingurukoak, hala nola iraultza, miliziak, gerra garaiko ahaleginak, kultura eta emakumea. “Erakusketari esker guda nolako drama izan zen ikusten ahal da, eta gainera garai hartako arte-sormena erakusten digu”-azaltzen zuen erakusketa-antolatzaile Ricardo S. Urolateguik.
“Kartela garraxi antzeko bat da guda garaian, izan ere bestela jendea ez litzateke borroka egitera animatuko”, esaten zuen Nestor Basterretxeak. Horregatik, erakusketan -artista euskaldunaren esanetan- “indarkeria-erritmo bat somatzen da”.
Nestor Basterretxeak hainbat obraren inguruan bere iritzia eman zuen erakusketaren inaugurazio ekitaldian.. [DE LA HERA]
| DATUAK |
| Erakusketa: “Kartelgintza II. Errepublikan”, Nicolás Guerendiain Irungo Errepublikarren Elkarteak antolatuta. Tokia: Euskadiko Kutxaren Erakusketa Aretoa (Colon hiribidea, 13). Data: Apirilaren 22ra arte Ordutegia: Astelehenetik larunbatera 18:30etik 20.30era, eta igande eta jaiegunetan 11.00etatik 13:00era eta 17:00etatik 20:00etara. |
Hara, adibide modura, zer ikusten ahal den lanetan: igitaia altxatu eta askatasun eske ari den nekazaria, faxismoa akabatzeko bere mailua altxatzen duen langilea, edota iberiar penintsula zapaltzen duen bota italiarra; kontua da kartelak “indar hartu zuela gertaera bat, ideia bat, eskaera, erregu, aholku bat... azaltzeko eta adierazteko beste ezerk baino gehiago balio zuelako, kartelgintzaren lehen-lehenengo kualitatea berehalakotasuna baita”, esaten zuten antolatzaileek.
Indarrez beteriko mezuak
“Kartelak eraginkortasuna bilatzen du adierazten duen horretan”, zioen Nestor Basterretxeak; horregatik dituzten mezuak xumeak dira, baina indarrez beteak. Batzuk gogorrak dira, baina “historiaren parte dira”, adierazten zuen Urolateguik. Beste batzuk, berriz, gozoagoak dira, eta gaineratzen zuen Urolateguik “herriak oinarrizko ezagutzak har zitzan Errepublikak egiten zituen ahaleginen isla izan nahi dute”. Irakur ezazue. “Ezjakintasunaren kontra borroka eginez akabatuko duzue faxismoarekin”; edota “Eman egurra, kupidarik gabe analfabetismoari”, dira lelo horietako batzuk. Badira borrokara deia egiten duten esaldiak ere, esate baterako “Eraso!! Errepublikako soldaduok!; edo Irabazi guda!. “Baina okerra litzateke II. Errepublika gerra izan zela uste izatea, defendatu beharra izan zuen, besterik gabe”- Urolateguiren iritzian.
Euskadiko Kutxaren aretoan jasotako erreprodukzioen artean publikoak sobera ezagutzen duen lan bat dago: Pablo Picassoren Gernika. “Ez da esaten, baina publizitate kartela da, izan ere ordurarteko bere obraren metamorfosia erakusten du bertan” zioen Urolateguik zalantzari batere tarterik utzi gabe. Ondoan jarri dituzten egilearen bi laminak -Francoren ametsa eta gezurra izenburuz- teoria hori babesten dute. “Lamina hauetan gero Gernikan tokia izango zuten irudiak daude jasota”, gaineratu zuen.