BIDASOAN (10/04/02)

“Prentsa Errepublika garaian” erakusketa inauguratu da

Kultura oraindik ere presente dago Irunen, eta gaur egun tonu errepublikarreko prentsaren forman agertzen zaigu, zeina erakusketa gisa azaltzen baitzaigu

MAÑU DE LA PUENTE

Prentsa instalatu da Euskadiko Kutxaren aretoan, erakusketa moduan, eta Errepublikaren garaian argitaratutako edukiekin. Askotarikoa den erakusketa  da, zeinak garaiko tonu politiko guztiak jasotzen baititu. 'Nicolás Guerendiain' Irungo Elkarte Errepublikarrak izan duen beste arrakasta bat da. Erakunde honek tankera honetako jarduerak bultzatzen ditu, zeinak oso harera ona izaten baitute gure gizartean.

Erakusketa hilaren hamaika arte egongo da irekita, egun horretan 'Kabigorrik' hartuko du erakusketaren txanda  eta hilaren amaiera arte egongo da ateneo ezagun horretan. Benetan, izugarri merezi du erakusketaren edukiak ikustea eta baloratzea, prentsarekin —beti bezala, eta orduan ere bai, prentsa lehen boterea zenean, eta ez laugarrena— protagonista gisa.

Ondorio horretara iritsi nintzen Víctor José López Barrantesekin izandako solasaldi batean, zeina Madril eta Hendaiaren artean —Irundik pasatuz— mugitzen baita eta oinetatik bururainoko errepublikazale amorratua baita (burua izugarri ongi hornitua dauka). Víctorrek eskuminak eman zizkidan Juanjo González Teira rentzak (Casino) —ezin zen ekitaltaldian izan— eta gauza bera 'Miróneko' Agustín Thalamasentzat.

Joan zena, nola ez, Tino Zamora nekaezina izan zen, bere emazte eta erakundeko idazkari den Juncal Oyarzunekin zegoen. Pisatzen duena balio du, eta gauza bera Mariavi Prieto diruzainaz esan ahal da. Neska hauen ondoan, Sole Scaloni.

Talde honetatik, oso hurbil, errepublikazaletasun irundarraren beste historiko bat zegoen: Sánchez Urolategi, arreba Maricarmenen ondoan zegoela. Inaugurazioa baino lehentxeago, auziaren beste beterano bat agurtu nuen: Antonio Machadoren ikaslea izan zen Antonio Fresnedo. Goiz iritsi zen,  Ricardo Arruti eta Miguel Ramos Urcola kamaradak bezala. José Soto adin berekoa ere han zegoen, Ibon izeneko semearekin. Josék Estatua batere erregioa ez zen sistema batez gobernatzen zen garaia gogoratu zuen.

Erakusketa muntatu zutenekin ere hitz egiteko aukera izan nuen. Alegia, argazkilari ona den Miguel Ángel Agirrerekin eta Iñaki Tristánekin. Gauza bera egin nuen ekitaldiaren aurkezleekin, Igor Usabiagarekin eta Jon Hernándezekin. Honek “troupe” ia osoa ekarri zuen, alegia emaztea Haizea Garay eta alaba Laia, honek bere haur-kotxetik ikusi zuen erakusketa. Guztiekin, Haizearen ahizpa Nora Garay.

Amaia Osinaga ezagutu nuen, honek ederki asko daki zer den egunkari hau iparraldean. Pilar Barquin Hondarribiko errepublikarrarekin zegoen. Badirudi bikote honek gehienek baino arrisku handiagoa daukala (zentzu onean, jakina).

Eta argazkilari bat aipatu dudalarik, kalitate eta izen handi-handikoa den batekin topatu zintzen. AFIko fundatzaile José Mari Castillo zen, zeinak argazkia eta pintura erakustiko baitu datozen 20 eta 22an.

José Mari Rastrilla Musika Bandako presidente dinamikoak ere ez zuen galdu aukera. Femurrak (ezkerrekoa, jakina) nahiko lan ematen ari zaizkio. Pintxo bat eta ardo bat jokatu dugu “sanmartzialetan” ondo egongo delakoan.

José Mari eta bere makulua Marta Rastrillarekin zeuden, 22 urte ezin ederragoak, Iruñan egindako erizain onkologo ikasketak burutuak. Nagore Laffage maitearen ikaskidea izan zen.

erakusketaren inaugurazioa
Lehen mailako erakusketa. Erakusketa
inauguratu zen egunean ez ziren gutxi bertara
hurbildu ziren Bidasoa aldeko errepublikarrak.
:: FLORENTINO PORTU

erakusketaren inaugurazioa
Juncal Oyarzun eta Mariavi Prieto,
langile amorratuak biak.. :: F. P.

erakusketaren inaugurazioa
Víctor López Barrantes eta Tino Zamora,
asmoaren bultzatzaileak.:: F. P.

'El Emir' idatzi zuen Jesús Burguera Irunera etorri zen (askotan bezala) Donostiatik eta Maximina Espejo ekarri zuen. Eukene López Muñozekin zegoen Fernando Sánchezek esan zidan erakusketa Kabigorrira lekualdatuko dela.

Ekitaldia hasita zegoela, Ezker Batua alderdiko legegintzaldi askotako zinegotzia izan den Manuel Millán azaldu zen. Adiskidetasun handiz agurtu nuen aingeruek bezala gidatzen duena. Ia aldi berean, Aralarreko Maribel Castelló agertu zen.

Beste pertsona bat agurtu nahi izan nuen, baina ez nuen ikusi edo ez zen hara joan, hain zuzen ere datorren hamaikan nolabaiteko protagonismoa izango duen pertsonaia da. Jaime Rodríguez Salís da, errepublikarra jaio zena,  bera arduratuko da hainbeste maite duen bandera altxatzeaz Urdanibia plazan. Momentu horretan amaituko dira Bigarren Errepublikaren 79. urtemuga ospatzeko antolatu diren ekitaldiak. Riego ereserkia joko da José Mari Rastrillak lortzen duen musikarekin. Gure txalaparta ere entzungo dugu.

Erakusketara itzulita, Margarita Garavisekin eta Miguel Carlos Diéguezekin ere izan nintzela gogoratzen naiz, erakusketa ikusteko interes handia zuten irundar hauek.

Eta gauza bera esan ahal da Madriletik etorri den familia batez:  Raquel Escribanoz eta Guillermo Martínezez, zeinak Sergio eta Alejandro izeneko semeekin baitzeuden. Julián Torres San Migelen oinetakoei buruz asko dakiena Mariángeles Silvarekin zegoen. Ascensión Martínez —Fernando— EBko zinegiotzi ohiaren arreba Virginia Bercedorekin hizketan zegoen (hau iaz Bandako kantinera atera zen).

Ondoren, Álvareztarrak: José Miguel (Postakoa) hiru emakumerekin: Isabel Puertorekin (emaztea), Esther Martínezekin (amaginarreba) eta Leire (alaba). José Monje (artxiberoa) ere ikusi nuen, baita Maite San Miguel hondarribiarra eta AFIko kide aparta den Jesús Hernández ere.

'The Corner'eko Laura Muruak eta Igor Eizagirrek zerbitzatu zituzten pintxoak jan ondoren, Víctor López Barrantesek Osasuna eta Errepublika! esanez agurtu ninduen.

Bada, hori.